Gerra
erreportariak arriskuaren aurrean
2001.urtean
berrogeita hamabost dira jadanik gerran hildako kazetariak eta zenbakiak gora
egiteko arriskua dago neurriak hartu ezean. Erreportariak emakumeak badira,
arriskua handiagotu egiten da. Hedabideak egoera honetaz baliatzen dira euren
interesak defendatzeko.
Azkenaldi
honetan zeresan handia ematen ari den gaia da Afganistango gerran hiltzen ari
diren kazetariena. Izan ere, dagoeneko zortzi kazetari hil dira hilabete baino
gutxiagoko epean. Hala ere, hauek ez dira lehenak, ezta azkenak ere izango.
Urteko balantzea eginez gero, 2001.urte honetan berrogeita hamabost langile hil
direla ikus daiteke, hauen artean kazetariak eta argazkilariak kontuan hartuta.
Beraz, orain asko dira beldurrez bizi diren kazetariak baina hala ere, ez dute
euren lanean etsitzen eta zer gertatu zain dihardute lanean.
Arrisku
honen aurrean, EE.BBetako agintariek kazetarien ebakuazioa agindu dute, ezin
baitute euren segurtasuna bermatu. Honekin heriotz gehiago ekiditea lortu nahi
dute baina Afganistango edozein lekutara irits daiteke gerra eta askotan
kazetariek egin beharreko hautua bilakatzen da profesionaltasunez jokatu edo
bizitza ziurtatzearena.
Aipatu
beharreko datua izango litzateke armada amerikarreko soldaduen heriotz kopurua
eraildako kazetariena baino baxuagoa dela. Geroz eta gehiago dira soldaduen
bizitza arriskuan ez jartzeko hartzen direna neurriak, esate baterako, dagoeneko
borrokara jaurtitzeko tripulaziorik gabe doazen hegazkinak dituzte. Aitzitik,
kazetariak babesteko ez dute inongo neurri berezirik hartzen. Egiten duten gauza
bakarra informatzaile edo argazkilariren bat erailtzen dutenean, heroi gisa
tratatzen dituzte eta arriskua hor dagoela jakinda ere, lanean jarraitu izana
baloratzen dute eta izandako ausardia goraipatzen dute. Modu honetan,
heroizitatea soldaduetatik kazetariengana igarotzen ari da.
Gerra
erreportarien lana berez zaila bada, emakumezkoen kasuan egoera larriagotu
egiten da. Afganistanen ez dute begi onez ikusten mendebaldetik kazetariak
etortzea gatazkaren berri ematera eta hori dela eta, gertutik jarraitzen dituzte
eta emakumeak badira orduan eta jarraipen handiagoa egiten diete. Gerra
zonaldera iritsi eta berehala agindu zehatzak jasotzen dituzte. Beharrezkoa dute
burua zapi batekin estaltzea, hoteletik ateratzea debekatua dute eta kalera
irtetea erabakitzen badute, aldez aurretik polizia jakinaren gainean jarri behar
du eta armaturiko guarda bat bidaliko diete laguntzaile gisa. Horrelako
jarraipenarekin ez dute inongo inprobisaziorako aukerarik. Behin baino
gehiagotan talibanen eskola batetik bueltatzerakoan agintari militarrak zain
edukitzen dituzte azalpenak jaso nahian. Hainbat kasutan deportazio mehatxua ere
jaso izan dute baina azkenean, ez da betetzen. Beste zenbaitetan, berriz,
Afganistango hiritarrek kazetariak harrika jaso izan dituzte eta horretarako
arrazoi bakarra lankidea emakumezkoa izatea izan da.
Azkenik,
esan beharra dago kazetarien erailketa hauek hedabideen arma garrantzitsu
bihurtzen ari direla. Izan ere, talibanen aurkako argudioak sendotzen dituzte
eta zentsuratzaile terminoa erabiltzen dute eurak izendatzeko. Ekintza hauek
ekiditeko neurri sendoagoak hartu (eta ez soilik kazetarien ebakuazioa) eta
informazioa askea bermatu beharrean, hedabideak gertatutakoari jira eta bira
aritzen dira ahalik eta etekinik handiena atera nahian.