Etsaiaren
albisteak ere albisteak dira
Afganistanen
aurkako bonbaketen hasiera iragarri zuen George Bushek telebistaz emandako
hitzaldian, joan den urriaren 7an. Egun berean ordea Bin Ladenek grabatutako
bideoaren zabalpenak estali egin zuen Bushen mezua. Gertaera
honek ondo islatzen du krisi honetan informazioaren inguruan gertatzen ari den
guda.
Pasa den urriaren
zazpian, estatubatuarrak
Afganistan bonbardatu
eta segituan etorri ziren erreakzioak. Guztien artean oihartzun gehienekoa Osama
Bin Ladenek emandako diskurtsoa izan zen, Al Jazeera telebistak aireratu zuena.
Azken hau, afganoa izan gabe Kabulen lan egitea posible duen telebista bakarra
da.
Diskurtsoan, Bin Ladenek “gerrate santura” deitu zituen munduko
musulman guztiak. Horretaz gain, Amerika ez dela bakean biziko adierazi zuen
Palestinan bakea nagusitu arte. Bin Ladenen hitz hauek segituan zabaldu ziren
mundu osoko komunikabideen bitartez, Estatu Batuak barne. Al Jazeera telebistak
irabazi handiak izan ditu bideo honen kontura, 20.000 dolar (3,6 milioi pezeta)
kobratu baititu diskurtsoaren minutu bakoitzeko.
Al Jazeerako erredakzio burua den Dima Jatibek dioenez, telebista kateak
ez zuen Al Qaedarekin negoziatu bideoaren emisioa, baizik eta irudi hauek bideo
zinta batean Kabulgo korrespontsalari entregatu zizkioten. “Bertan gauden
bakarrak gara eta mezu hori zabaltzeko bitartekorik hoberena ginela pentsatuko
zuten” aitortu zuen Jatibek.
Irudi hauen zabalkuntzak Estatu Batuetako buruen haserrea piztu zuen.
Hauen ustez, bideo horren bitartez Bin Laden atentatu berriak burutzeko mezu
ezkutuak bidaltzen egon zitekeen. Argumentu hau erabiliz George W. Bush
presidentearen administrazioak eskatu zuen, Condoleezza Rice Ziurtasun
Nazionalaren kontseilariaren bidez, Bin Ladenen irudiak eta elkarrizketak ez
botatzea. Bost telebista kate estatubatuar garrantzitsuenek eskaria onartu
zuten.
Estatu Batuetatik kanpo ere gobernua saiatu da zentsura inposatzen.
Esaterako, iparamerikar Estatuko Idazkari nagusia den Colin Powellek aitortu
zuen Qatarreko emirra pertsonalki presionatu duela Al Jazeera zentsura dezan
eskatuz. EEBBtan ez bezala, eskaera honek ez du eraginik izan eta Dima Jatibek
azpimarratu du Al Jazeeran berdin lan egiten jarraitzen dutela.
Europako herrialdeetan ere telebista kateak ez dira proposamen honekin
bat etorri. BBC-k adibidez ez du bideoen zentsuraren aukeran pentsatu ere egin.
Izan ere, Bin Ladenen diskurtsoaren kasuan, emisioa ordu batzuk beranduago
gauzatu zen, baina ez zentsura politikoarengatik, baizik eta egile eskubidearen
legearekin betetzeko.
Espainiaren kasuan, CNN+ kateak, CNN iparamerikarrarekin akordio bat duen
arren, ez du aholkurik jaso bideoen aurrean izan behar duen jarrerari buruz.
Horrez gain, TVE-ko bozeramaileak esan duenez, kate publiko honek albiste den
guztiaren berri ematen jarraituko du, nork zer esaten duen kontutan hartu gabe.
Italian iritzi kontrajarriak agertu dira. Alde batetik, TG-4ko zuzendaria
den Emilio Fedek, aipatutako bideoak ez aireratzea erabaki du. Bestalde, Antonio
Di Bellak eta Clemente Mimúnek, TG-3ko eta TG-2ko zuzendariek, aurkako jarrera
hartu dute. Hauen ustez, Al Jazeerako informazioa funtsezkoa da CNN-tik iristen
den informazioa kontrastatu ahal izateko.
Frantziako telebista publikoak ez du aldaketarik egingo bere informazio
lerroan. Mezu guztien berri emango du, beti ere, kutsu terrorista izan dezaketen
puntuak ekidinez. NOS kate holandarreko editoreak esan duenez “ezin dugu
soilik bertsio iparamerikarra eskaini, etsaiaren albisteak ere albiste dira”.
Bin
Ladenen hitzaldiaren bideoa eta testuaren transkripzioa:
http://news.bbc.co.uk/hi/english/world/south_asia/newsid_1585000/1585636.stm
Bush-en
hitzaldiaren bideoa eta testuaren transkripzioa:
http://news.bbc.co.uk/hi/english/world/americas/newsid_1585000/1585153.stm
Al
Jazeera telebista:
http://www.aljazeera.net
Arabiera-ingelesa
on-line itzultzailea
http://tarjim.ajeeb.com/ajeeb/