Azkeneko
hilabeteotako gure lana, Euskal Telebistaren lehenengo kateko albistegia
aztertzea izan da, horretarako eguerdiko albistegia egunero-egunero grabatu eta
aztertu ditugu. Azterketa burutzeko, lehenik, hainbat gai zerrendatu ditugu,
Afganistango gudari buruz kaleratutako berri oro zerrenda horretan sailkatuz.
Berri bakoitza, desberdin puntuatu dugu, honako ezaugarriak kontuan harturik;
titularra zuen edo ez, iraupena, zuzeneko konexioa zuen edo ez, deklarazioak
zituen edo ez,...
Aurrera
eramandako lan plangintza honekin, ETB-k Afganistango gudaren inguruan zein
trataera edota jarrera hartu duen ikusi dugu, hainbat datu esanguratsuengatik.
Datu hauetatik beraz, zenbait ondorio atera ditugu.
Banaka-banaka
horiek guztiak azaltzen hasi aurretik, azpimarratu behar da, gure azterketa ETB
1 hedabidean oinarrituta izanik, eta hau telebista kate lokala izanik,
nazioarteko gaiei garrantzia erlatibizatzen zaiela, bertan jasotako gertaera
nahiz albisteei garrantzi handiagoa emanez, eta beraz, berri lokalak lehen
planoan ezarriaz.
Bestalde,
honako hedabide lokalak, nazioarteko berriak jaso eta egituratzeko, beste iturri
batzuen beharrean aurkitzen dira, esate baterako, informazio agentziak eta beste
hedabide indartsuagoak, CNN adibidez.
Azterketako
ondorioetara bueltatuz, albiste kopuruari dagokionez, egun zehatzetan ikaragarri
igo dela ikus ahal izan dugu. Esaterako, urriaren 29an eta azaroaren 13an tontor
nabarmenak daude. Bi datu hauek esanguratsuak direla argi dago. Urriaren 29an
eraso militarrak gertatu zirelako eta azaroaren 13an aldiz, Iparraldeko
Aliantzak Kabul hartu eta burka eta bizarraren erabileraren inposaketari
amaiera eman ziolako. Une honetan ere, Afganistango gobernu berria sortzeko
lehen urratsak gauzatu ziren, etnia guztiak ordezkatuak izango zirela erabaki
zutelarik.
Beraz,
bi tontor hauen zergatiak AEBn garaipenen bat dugu. Ez al da esanguratsua?
Albiste
kopuruaren adierazgarri dira, gure lokalitatean gertatzen diren eta
albisteratzen diren berri oro. Hemengo hainbat gertaera nabarmentzen badira,
nazioarteko albiste kopuruak behera jotzen du. Honen adibide bezala, azaroaren
5eko tragedia dugu, zazpi euskal mendizaleek bizia utzi baitzuten espedizio
batean. Honenbestez, azaroaren 5eko nazioarteko gai kopurua oso urria da.
Orokorrean
gehien landu diren gaiak honakoak dira: Afganistan ardatz bezala dutenak
albisteen %33,8 hartu dute (honen buruan guda erasoak, zehar kalteak bezalako
albisteak daude), gudak kanpoan izan dituen erreakzioen albisteek %15,1 eta AEBn
inguruan izandako adierazpenak %12,3.
Hiru
gai hauen nagusitzearen zergatia, gudaren puntu klabeak beraietan kokatzean
datza. Izan ere, batetik, azterturiko epean Afganistanen kokatu da guda; baina
era berean nazioarteko erreakzioek eta AEBk gudan duen protagonismoak albisteak
baldintzatu dituztela ikus daiteke.
Bestalde,
bada datu adierazgarri bat ikerketatik ondoriozta daitekeena; Lupua eta
Afganistango biktimak ditu oinarritzat. Bi gai hauen gainean emandako
tratamendua oso desberdina izan da; batetik lupuari denbora gehiago eskaini
zitzaion, nahiz eta arrazoi desberdinengatik bere garrantzia galduz joan denbora
pasa zen heinean. Bestalde, Afganistango biktimen gaia ez zen hainbeste azpimarratu.
Beraz, alde bietako biktimak parekatuta ez daudela ikus daiteke, batzuei
garrantzi gehiago eman baitzaie.
Honekin
loturik, ezinbestekoa iruditzen zaigu Afganistango hildako zibilen kopurua
aipatzea. Izan ere, 3500etik gorakoa izatea iritsi baita. Guda hasi eta orain
artean, orokorrean, hildako kopurua igotzen joan da, baina tartean, badira
egunak non bonbardaketengatik kopuru hori izugarri hazi den.
Hau
izango litzateke beraz, irailaren 11tik azaroaren 15a bitartean, ETB 1en
emandako albistegien sintesia.
Xabier Aizpurua, Ander Arzak, Eider Elduaien,
Kristina Fernandez, Balba Merino, Itsaso Muñoz, Keltze Tristán