|
Isiltasunaren kiribila Jon Berezibar, Ekaitz Goienetxea, Oihana Llorente, Josu Martinez de Urdaci, Ion Telleria Zer
da iritzi publikoa? Jendeak pentsatzen duena, hedabideek agertzen dutena,
ala "gizartearen pentsamenduez" norberak egiten duen interpretazioa?
Kontzeptu hau oso loturik dago hedabideek islatzen duten gizartearen irudiarekin. Erabilera eta Sarien teoria Maider Eizmendi, Jasone González, Itsaso Güemes, Maider Jauregi, Doltza Munduate Hedabide eta gizartearen artean dagoen erlazioa oso estua eta zuzena dela aski ezaguna dugu. Masa-hedabideek publikoaren beharrizanak asetzen dituzte baina zenbateraino ez dira hedabideek beharrizan hauen eragileak? Emozio edo ezagutza mailako eraginak Maider Eizmendi, Jasone González, Itsaso Güemes, Maider Jauregi, Doltza Munduate Masa-komunikabideek eragin handia dute gizartearen iritzi publikoa sortzerakoan. Artikulu honetan, hedabideek Estatu Batuetako gatazkan zer-nolako eragina sortu duten azaltzen da. Epe luzerako eraginak Ion Telleria, Oihana Llorente, Iosu Martinez Urdaci, Jon Berezibar, Ekaitz Goienetxea Hartzailea errealitate sozialaren irudikapena zehazki kontrolatzeko baldintzetan ez dagoen heinean, ez behintzat mediez gain beste estandarren baten oinarriaren gainean, errepresentazio honen bidez sortzen den irudia disortsionatua, estereotipatua edo manipulatua bihurtzen da. Ezagutzaren
banaketa sozialaren eragin kognitiboak Jon
Berezibar, Ekaitz Goienetxea, Oihana Llorente, Josu
Martinez de Urdaci,
Ion Telleria Ezagutza eta egungo mass-mediek ezagutza helerazteko daukaten ahalmena kontrol sozialaren beste modu baten legez ulertu behar da. Ezagutzak norbere errealitatea eraiki ahal izateko balio badu eta ezagutzaren igorpena, egun, komunikabideen lana bada, ezin da ukatu gizartean izan dezakeen eragina. Testua: irakurketa testuala Maider Eizmendi, Jasone González, Itsaso Güemes, Maider Jauregi, Doltza Munduate Hartzaileak mezu bat jasotzerakoan, mota bateko genero batean katalogatu eta sailkatzen du modu inkonsziente batez. Azpimarratu beharra dago hartzaileak ez duela sailkapen hori modu aleatorio batean egiten; hedabideak inposatutako eran sailkatuko du mezua. Kodetu/Deskodetu Maider Eizmendi, Jasone González, Itsaso Güemes, Maider Jauregi, Doltza Munduate Hedabideek bidaltzen dizkiguten
mezuak ulertzeko, deskodetu egin behar dira eta prozesu horretan, denotazioa
eta konnotazioa eragin handia duten faktoreak dira, zeintzuk mezuaren
inguruan esangura ezberdinak sortu ahal dituzte. Homo
videns: Gizarte teledirigitua. Gixane Garcia “Homo sapiens“-a (kultura idatziaren produktua) “ homo videns “ batean transformatzendago. Azkenean dena amaitzen du ikuskizun batean, gizakia irakurri eta idazten jakin aurretik telebista baten aurrean hezitzen da. Transmititzen den informazioa, masa transformatu baino, masa gehiago produzitzen du. Beraz, telebistak, jakintza eta ulermen gehiago suntsitzen du transmititzen duena baino. Adin “ multimedia “ batera pasatzen gaude, mundu interaktiboa eta polibalioduna, jakintza berria ordenagailua da, mezu digitalizatuak bereganatzen eta transmititzen duena. |
|
Gerrak
ezberdinak izan arren, zenbait ildo amankomun izaten dute. Gauza bera
gertatzen da gerran ari direnek erabiltzen duten informazio-estrategian.
Ana Morellik ondo islatzen ditu XX nola aplikatu diren idlo horiek XX.
mendeko gerra ezberdinetan. Malvina irletako gerra Manex Altuna, Ziortza Artabe, Asier Gonzalez, Zuriñe Ibarrondo, Maite Izagirre, Saioa Torre
|
| Euskaldunon
Egunkaria Uxua Barandiaran, Lucia Zugadi
Artikulu honetan Euskaldunon Egunkariak krisiaren aurrean izan duen joaeka aztertzen da. ETB1 Xabier Aizpurua, Ander Arzak, Eider Elduaien, Kristina Fernandez, Balba Merino, Itsaso Muñoz, Keltze Tristan Artikulu honetan ETB1ek emandako albisteak aztertzen dira. El Correo Jasone Ibañez, Joana Uriarte Artikulu honetan El Correo egunkariak emandako albisteak aztertzen dira. El Pais Julen Abarrategi, Eunate Serrano Egunkariaren iharduera: elkarrizketa. Lucia Zugadi, Uxua Barandiaran ETB1eko Joseba Balerdiri elkarrizketa. Xabier Aizpurua, Ander Arzak, Eider Elduaien, Kristina Fernandez, Balba Merino, Itsaso Muñoz, Keltze Tristán Olatz Arrieta ETBko korrespontsalari elkarrizketa. Xabier Aizpurua, Ander Arzak, Eider Elduaien, Kristina Fernandez, Balba Merino, Itsaso Muñoz, Keltze Tristán |
| El
Watan (Algeria) Gorka
Leon
The Nation (Pakistan) Unai Berrueta Albayan (Arabiar Emirerriak) Amagoia Briz Al Jazeera.net (Qatar Emirerria) Lander Pereriro Wafa (Palestina) Maria Gonzalez Gorosarri Uruklink (Iran) Mikel Madinabeitia |
|
Al Jazeera, gatazkaren ikuspuntu berria Iratxe Arnedo, Mikel Carramiñana EEBBetan gertatutako atentatu eta Afganistanen aurkako erasoen ondoren, Al Jazeera arabiar telebista mundu zabalean ezaguna egin da, amerikar hedabideek orain arte zuten monopolioa hausteko gai izan den bakarra delako. Etsaiaren albisteak ere albisteak dira Ainara Hernando, Itziar Urdapilleta Afganistanen aurkako bonbaketen hasiera iragarri zuen George Bushek telebistaz emandako hitzaldian, joan den urriaren 7an. Egun berean ordea Bin Ladenek grabatutako bideoaren zabalpenak estali egin zuen Bushen mezua. Gertaera honek ondo islatzen du krisi honetan informazioaren inguruan gertatzen ari den guda.Kontrainformazioa interneten Iker Bilbao , Oiane Rementeria , Tais San Jose Edozein informazio garrantzitsu ematerakoan, hedabideek ahalik eta azkarren jokatzen dute notizia emateko orduan baina beti nabaritu da zentsura nagusi bat. Hala ere, teknologia berriak garatzean, fenomeno hori desagertuz doa, izan ere, orain hainbat informazio aurkitu daiteke Internet-en eta oso zaila izaten da kontrainformazio guzti hori kontrolatu izatea. Hedabide alternatibo hauen egileak beti tonu kritikoan aritzen dira globalizazioaren kontrako mugimenduetan murgildurik.Internet hedabide garrantzitsuena? Iker Bilbao, Oiane Rementeria, Tais San Jose Egun
hauetan Estatu Batuetako atentatuen ondoren, bada jendea zein pentsatzen
duen internet hedabide garrantzitsuena izan zela atentatu egun horrenta
informazio gehien eskainiz, baina telebista papera handia bete zuen. Gerra
antzezpena denean
Josu
Amezaga Ekintza militar batzuk xede militarrez burutzen diren bezalaxe, beste batzuek propaganda baino ez dute bilatzen. Krisi honetan zera ikusi ahal izan dugu: nola egin daitekeen eragiketa militar bat telebistan erakutsia izateko asmo hutsarekin. Gerra eta informazioa: zerbait aldatu da Josu Amezaga Hasieran
bestela pentsa bazitekeen ere, Estatu Batuek ez dute, krisi honetan, informazioaren
erabateko monopolioa. Teknologia berrien hedapenak (satelite bidezko telebistarenak
eta internetenak bereziki) zerikusi handia du Golkoko gerratik hona izandako
aldaketekin. Internet: ikuspegi guztien bozeramaile (komunikazioa eta gerra) Maider Gorostegi, Susana Pinto Internetek,
hedabideek gerra honetan betetzen duten papera aztertzen du eta hainbat
webgune aurki daitezke analisiei, eztabaidaguneei eta baita informazio
alternatiboari buruz. Anthrax edo lupua Aritz Garate, Koldo Nausia Hurrengo lerroetan azalduko ditugunak bi helburu nagusi dituzte, lupua bera zer den argi eta garbi utzi, gaitzaren inguruan sortu izan diren ezjakinak eta ezadostasunak desegiteko gogoz, eta hedabideen informazioak, gaitzari eta Estatu Batuar-Afganistar gerrateari dagokienez aztertzea. Horrela, gure helburu nagusia, Lupuarekiko zenbait pertsonek bioterrorismoaren inguruan agertu duten susmoa argitzea da. Gerra erreportariak arriskuaren aurrean Ainara Hernando, Itziar Urdapilleta 2001.urtean
berrogeita hamabost dira jadanik gerran hildako kazetariak eta zenbakiak
gora egiteko arriskua dago neurriak hartu ezean. Erreportariak emakumeak
badira, arriskua handigotu egiten da. Hedabideak egoera honetaz baliatzen
dira euren interesak defendatzeko. Gezurra propaganda politikoan Gaizka Palacios Propaganda
politikoaren helburu nagusia pertsonen portaeran eragin bat lortzea da.
Horretarako erabiltzen den erraminta gezurra da. Gezurra, norbaiti zuk
egiatzat duzun errealitatearen ikuspegia barik, beste bat ematean datza.
Alegia, pentsatzen dena eta kontatzen dena ez datoz bat. Palestinarren ospakizunak: egia edo gezurra? Josu Martinez Diez, Ugaitz Rojo Nork ez ditu ikusi jadanik ospetsu egin diren palestinarren ospakizunen irudiak? Ia inor ez; izan ere atentatuak gertatu eta berehalakoak dira. Nahiz eta hipotesis bat baino ez izan, badirudi imajina horiek legezkoak ez direla; aurrerago ikusiko dugun bezala. Burkaren atzeko ahotsak Ainara Hernando, Itziar Urdapilleta Iparraldeko Aliantzak emakumeak gizarteratzearen alde emandako pausoak zenbait emakume bultzatu ditu burka kentzera. Hala ere, RAWA taldeak ez du emakumeen etorkizuna oso positiboa ikusten eta beldur da Aliantzak botere osoa eskuratzen badu gertatu daitekeenaz. Propagandaren gerra Maider Gorostegi, Susana PintoIrailaren 11ko atentatuen ondoren inplikaturiko bi alderdiak propaganda kanpaina hasi zuten. Ordutik aurrera propaganda bi alderdien arma garrantzitsu bilakatu da. Hedabide alternatiboak: mezu uniformetik aldentzen den informazioa Maider Gorostegi, Susana Pinto. Hedabide alternatiboek mezu uniformetik desbideratzen den informazioa eskaintzen dute eta horietako batzuen berri eman dugu. Webgune horietan aurki daitezkeen ikuspuntu desberdinen adibideak jarri ditugu. Al
Jazeerak gatazka honetako berri emailerik eraginkorrena izateaz gain,
protagonista izaera hartu du ere. Informazio eta propaganda gerraren parte
hartzaile eta irabazle bezala agertu da munduaren aurrean. Irailaren 11z geroztik hasitako krisia erronka handia izan da AEBtako telebistentzat. Horren isla ikus daiteke artikulu honetan. Joan
den Irailaren 11an ustez erori zen laugarren hegazkinaren ingurukoak tratatzen
ditu artikulu honek. Benetan izan zuen istripua bahitutakoen eta bahitzaileen
arteko liskarraren ondorioz, ala hegazkin militar batek jo zuen, haren
helburura iritsi aurretik? Lupua, kutsatutako informazioa. Koldo Nausia |
| Gerraren
aurka egoteko hamar arrazoi
AEB eta Britainia Handia Afganistan bonbardatzen hasi zirenetik, gutxienez 3.500 inguru zibilen heriotzaren berri eman da jadanik. Artikulu honetan heriotz horien kontaketa zehatzagoa ematen da. Era berean, AEBko hedabideak biktima horien berri emateko duten hutsune nabarmena aztertzen da. Michel Collon-i elkarrizketa, NATO-ren barrunbeak argitara eman dituen kazetaria. Urte bete igaro da kazetari
honek Monopoly,la
OlTAN a la conquista del mundo
argitaratu zuenetik.Liburu hau guztiz beharrezkoa da,NATO-ren benetako
papera “ Nuevo Orden Mundial” deitutakoaren barnean ezagutzeko. |