BAKTERIO-GERUZA...............1
Bakterio-geruza hori kaltzifikatu denean, hortzen gainean halako "pasta" bat agetzen da, (horri "lertzoa" esaten zaio euskaraz, "sarro" gazteleraz), dentistak hortzak garbitzeko aldian behin egiten dizkigun saio horietan kentzen duena.	760
BAKTERIO-MULTZO...............1
Segidan dentinari erasotzen dio eta bukatzeko hortz-mamia ere afektatzen da: eraso horren ondorioz hortzaren barruan bakterio-multzo handi bat gertatzen da, hondakin guztiak deskonposatuz.	748
BAKTERIO-PLAKA................3
Helburu nagusia ahoan geratzen diren janari-hondarrak eta bakterio-plaka ezabatzea da.	24
Eskuila elektrikoak egiten dituzten enpresen esanean, ohikoak baino askoz eraginkorragoak dira beraien produktuak, hau da, hortzen gainean pilatzen den bakterio-plaka hobeto ezabatzen dute.	30
Mundu osoko 21 herrialdetan egindako ikerketek frogatu dute milioi parte ureko fluor parte batek bakterio-plaka sor ez dadin laguntzen duela.	728
BAKTERIO-PLAKAK...............1
Soilik egunean behin garbitu baditzakezu, egin ezazu ohera joan aurretik, izan ere ametsetan gaudenean txistu gutxiago sortu eta mingaineko mugimenduak murriztu egiten dira, eta horrek bakterio-plakak sortzea errazten du, baldin eta aho-higiene egokia egin ez bada.	174
BAKTERIOA.....................6
Txantxarraren eragileetako bat Streptococcus mutans bakterioa da.	206
Txertoak substantzia likatsuaren sintesirako funtsezkoa den hormona bat suntsitzen du; ez du bakterioa hiltzen, baina hortzen gainazalera itsastea eragozten dio.	208
Konpainia horrek, baina, bakterioa genetikoki eraldatu du.	228
Jatorrizko bakterioa eraldatuz, azukrea metabolizatutakoan azido laktikoa sortu ordez beste substantzia bat sortzen duen bakterioa lortu dute.	674
Jatorrizko bakterioa eraldatuz, azukrea metabolizatutakoan azido laktikoa sortu ordez beste substantzia bat sortzen duen bakterioa lortu dute.	674
Horregatik, injektatutako bakterioa berezia izango da; hain zuzen, gizakien ahoan ez dagoen aminoazido baten beharra du.	692
BAKTERIOAK....................17
Hortzak garbitu ahala bakterioak hiltzen dituen eskuila nahi bada, hodietan likido bakterizida bat sartzen da.	42
Azidoa ekoizten duten bakterioak hortzen etengabeko mehatxu dira.	54
Hori dela eta, mihiaren gaina zartatuta duten pertsonek ahoko usain txarra izateko joera handiagoa dute, arrakala edo zartadura horietan hondakinak eta bakterioak pilatzen direlako; hain zuzen, horiek dira substantzia sulfuratuak sortzen dituztenak.	112
Ahoa barrunbe itxia eta hezea da, eta, beraz, bakterioak erraz kontzentratu eta ugaltzen dira.	138
Bakterioak neurriz kanpo ugaltzen direnean, halitosia agertzen da.	140
Otordu bakoitzaren ondotik sagar bat jatea da bakterioak kanporatzeko eta usain txarra kentzeko modurik onena.	144
Sendabelar honek ezaugarri antiseptikoak dituenez, ahoan pilatzen diren bakterioak uxatzen ditu.	146
Izan ere, bakterioak ahoa erabat kolonizatu aurretik suntsitzen badira, txertoak bizitza osorako babesa eman dezake.	214
Londresko Guy Ospitalean bakterioak zuzenean erasotzen dituzten antigorputzekin ari dira lanean.	216
Gizon-emakumeen ahoan bizi den Streptococcus mutans bakterioak irekitzen dio atea txantxarrari.	226
Esmaltean irekitzen den zirrikitutik sartzen dira gainerako bakterioak, eta horrela azaltzen da txantxarra.	228
Nola sortzen da txantxarra? 4 faktore aipatuko ditugu: BAKTERIOAK, SUSTRAI egoki bat (azukrea), ESMALTEA eta DENBORA.	490
Sustraia + Bakterioak + Ukipena + Azukreak = =TXANTXARRA	492
Esmaltea kaltetu eta gero, gainerako bakterioak erraz sartzen dira hortzean, eta dentina kaltetzen dute.	672
Bigarren taldekoei azido laktikorik ez sortzeko genetikoki eraldatuta zeuden bakterioak sartu zizkieten.	684
Hortaz, proban parte hartuko dutenek aminoazido hori ere hartu beharko dute, bakterioak bizi daitezen.	694
Txantxarra aho-higiene eskasaren ondorio nagusia da: bakterioak janariz beteta dauden hortzen arteko zuloetan kokatzen dira eta azukreen kontura batik bat bizi dira.	744
BAKTERIOAREKIN................1
Orain, bakterioarekin lanean ari den konpainiak gizon-emakumeetan duen eragina probatu nahi du.	690
BAKTERIOAREN..................2
Bostongo Forsyth Institutuan Streptococcus mutans bakterioaren kontrako txertoa prestatzen ari dira.	208
Pertsona helduei txertoa aho-bidez eman diete eta Streptococcus mutans bakterioaren kontrako antigorputzak sortu dituztela ikusi dute.	212
BAKTERIOEI....................1
Listuan antigorputz bat sortzen zuen, bakterioei hortzetan atxikitzen uzten ez ziena.	754
BAKTERIOEK....................9
«Azukrea jatean, bakterioek ekoizten duten azidoak hortzak desmineralizatzen ditu.	76
Hortzoietan arazoak dituzten pertsonetan ere agertzen da usain txar hori, periodontitisarekin batera bakterioek usain txarreko gasak sortzen dituztelako.	108
Patologikoan, bakterioek (anaerobioek batez ere) gai lurrunkor sulfuratuak sortzen dituzte eta horiek usain txarra eragiten dute.	114
Ahoko bakterioek hortzetako esmaltea suntsitzen dutenean agertzen da eta, hortzetako mina eragiteaz gain, poltsikoan ere ematen du min.	204
Bakterioek (estreptokokoek batez ere) azukrea deskonposatzen dute, azidoa sortuz.	490
Kontua da gizon-emakumeen ahoan dauden bakterioek zerikusi zuzena dutela txantxarraren sorreran.	668
Batura honetatik bakterioek produzitutako azido batzuk sortzen dira, esmalteari eraso egiten diotenak.	746
Oso garrantzitsua da azukretan aberatsak diren jakiekin ez abusatzea (ikus irudian agertzen direnak), horiexek baitira bakterioek gogokoen dituztenak; eta hartzekotan, ondoren hortzak garbitzea komeni da.	750
Gaueko saioa da garrantzitsuena, lo gaudela egiten baitute kalterik gehien bakterioek.	768
BAKTERIOEN....................6
Listuaren ekoizpenean eragina duten substantziek bakterioen erasoa bideratzen dute.	54
Listuak hortzak babestu eta, neurri batean, bakterioen erasoen aztarnak konpondu egiten ditu.	56
Ondorioz, mihi-azaleraren eta bakterioen arteko kontaktua areagotu egiten da.	104
Bestalde, hortzetako pastak edo kolutorioak bakterioen kontrako substantziak edukitzea komeni da.	134
BAKTERIOen aurka.	502
Horien arrazoi nagusia hortz-plakaren gainean sortu eta kokatzen den bakterioen geruza da.	758
BAKTERIOETAN..................1
Gainera, frogatu zuten bakterio transgenikoek jatorrizkoak ordezkatu zituztela, baina ez dutela eragiten ahoan dauden beste motetako bakterioetan.	688
BAKTERIZIDA...................1
Hortzak garbitu ahala bakterioak hiltzen dituen eskuila nahi bada, hodietan likido bakterizida bat sartzen da.	42
BALIABIDE.....................1
Ahoak horien aurkako baliabide ederra du: listua.	56
BALIABIDEAK...................1
Halaber, Osasunbidea Nafarroako Osasun Zerbitzuko kudeatzaileak finkatuko ditu Haur eta Gazteen Aho-hortzetako Osasun Laguntzaren Programa ezarri, garatu eta ebaluatzeko behar diren kontrol eta kalitate bermerako baliabideak.	386
BALIAGARRIAK..................1
Janari batzuk oso baliagarriak dira arazo horren kontra.	140
BARRUALDERA...................1
Neurriak hartzen ez badira —txantxarra eliminatu eta zuloa enpastatu, adibidez— infekzioak hortzaren barrualdera jarraituko du, mamira eta nerbioraino iritsiz, mina areagotuz.	752
BARRUNBE......................1
Ahoa barrunbe itxia eta hezea da, eta, beraz, bakterioak erraz kontzentratu eta ugaltzen dira.	138
BARRUNBEAREN..................1
Aho barrunbearen osagai guztien azterketa zehatza, estomatologo edo odontologo arduradunak egina.	250
BERREGITE-LAN.................1
m) Berregite-lan handia.	320
BERREGITEA....................1
Traumatismoagatik: koroaren herenetik goitiko haustura horizontala berregitea, tratamendu endodontikoaren beharra izan duena.	322
BERREGITEAK...................1
r) Berregiteko lana: halakotzat hartuko dira, aurreko hortz iraunkorren berregiteak, traumatismo eta malformazioen ondoriozko lesioengatikoak, "berregite handiak" izeneko atalean sartutakoak izan ezik.	328
BERREGITEKO...................3
Malformazioagatik: koroa osorik berregiteko lana, material estetikoarekin.	322
n) Metalezko hortz-ondoa, itsatsia eta sustraibakarra: protesikoak egindako metalezko pieza, koroari eutsiko dion hortz bat berregiteko erabilia.	324
r) Berregiteko lana: halakotzat hartuko dira, aurreko hortz iraunkorren berregiteak, traumatismo eta malformazioen ondoriozko lesioengatikoak, "berregite handiak" izeneko atalean sartutakoak izan ezik.	328
BERTIKALA.....................1
Lehenbizi eskuilatze BERTIKALA	538
BERTIKALEAN...................1
Hasiera batean esaten zen hortzak horizontalean eskuilatu behar zirela; ondoren, hobe zela bertikalean egitea esan zitzaigun.	766
BESO..........................1
Eskuila elektrikoak nahikoa probetxuzkoak dira, batez ere adineko pertsonentzat edota beso edo eskuetan arazo motorrak dauzkatenentzat.	722
BETE..........................5
Zein ote da munduko asmakaririk onena? Zein tresna gabe ezin da jendea bizi? Galdera horri erantzun nahian inkesta bat egin dute AEBetan, eta emaitza edozein ahoa bete hortz uzteko modukoa da.	2
Arazo hori konpondu nahirik buru bat baino gehiagoko eskuilak eta antzeko beste asmakizun batzuk izan diren arren, gaur egun, eskuila bakarrak funtzio bat baino gehiago bete ditzan bilatzen da.	38
Gaikuntza lortzeko, laguntza eman behar duen profesionalak baldintzak hauek bete behar ditu:	358
Ahoa bete hortzekin utzi	706
Hortzetako eskuilak ez dira betiko: beren egitura, zurdak alegia, hondatua badaude ezingo dute beren egitekoa ongi bete.	716
BETEBEHARREKIN................1
artikuluko eta hurrengoetako aurreikuspenen arabera, epe batzuei segituz eginen dira, eskaintza orokorraren bidez eta Nafarroako Administrazio Publikoen Kontratuei buruzko ekainaren 16ko 10/1998 Foru Legean ezarritako betebeharrekin bat.	352
BETERANOETAKO.................1
« Hortzak oso sinple eta merke zaindu litezke» Hernaniko dentista beteranoetako baten hitzak dira.	642
BETETA........................1
Txantxarra aho-higiene eskasaren ondorio nagusia da: bakterioak janariz beteta dauden hortzen arteko zuloetan kokatzen dira eta azukreen kontura batik bat bizi dira.	744
BETETZEA......................1
b) Lanbide Elkargoei buruzko legeria indarduna betetzea.	360
BETETZEKO.....................1
e) Osasunbidea Nafarroako Osasun Zerbitzuak ematen dituen jarraibide eta aholkuak betetzeko hitza ematea.	364
BETETZEN......................1
Estomatologo edo odontologo bat baino gehiagoko kontsulta edo klinikekin egin daitezke itunak, betiere programaren aho-hortzetako laguntzarako proposatutako profesionalek betetzen badituzte Osasunbidea Nafarroako Osasun Zerbitzuak horretarako gaitzeko jarritako baldintzak.	354
BEZEROARI.....................1
«Gure zerbitzuaren zati bat bada bezeroari lasaitasun eta konfiantza hori sentiaraztea ere» esan digu Hernaniko dentista batek «jendeak ordaindu egiten du eta tratamendu ona egitea ez ezik, badagokigu zerbitzu hori ematea.	654
BIDE..........................6
Substantzia horrek ez du esmaltea kaltetzen, eta, bide batez, Streptococcus mutans ez-transgenikoak desagerrarazten ditu.	230
Ondoren bide horietako batzuk aztertuko ditugu.	508
Fluorra esmaltera, bide desberdinez iritsi daiteke.	560
Bide honetatik egun osoan zehar iristen da fluorra esmaltera (ahoa eta hortzak garbitzerakoan, janariekin, etab.).	566
Bide hau Suitzako zenbait kantoitan erabilia izan da.	572
Aurreko bide orokorrak posible ez direnean edo gure kasuan bezala lege aldetik ematen ez direnean, fluorra zuzenean hortz-esmaltean aplikatzen da.	574
BIDEA.........................3
a) Odontologo titulua edo estomatologiaren arloko mediku titulua izatea, legeria indardunaren arabera jarduera profesionalerako bidea ematen diona.	358
Horretaz gain, urtean behin azterketa egin, hortzak sano mantentzeko bidea jarrita dago.	650
Hori jakinda, galdera hau etorri zaio burura hainbati: ahoan bakterio transgenikoak dituen batek ohartarazi egin beharko luke inori musu eman baino lehen? Galdera inozoa dirudi, baina agerian uzten du, transgenikoei hedatzeko bidea ematen bazaie, mundu osora zabaltzeko arriskua egon daitekeela.	700