AURREIKUSPENEN................1
artikuluko eta hurrengoetako aurreikuspenen arabera, epe batzuei segituz eginen dira, eskaintza orokorraren bidez eta Nafarroako Administrazio Publikoen Kontratuei buruzko ekainaren 16ko 10/1998 Foru Legean ezarritako betebeharrekin bat.	352
AUTONOMOKO....................1
Nahitaezkoa izanen da, tratamendua fakturatu ahal izateko, aipatu erakunde autonomoko Aho-hortzetako Osasunaren Unitateak aurretik adostasuna adieraztea, salbu eta larrialdiko tratamendua denean.	286
AZALA.........................1
Profilaxia: pigmentazio estrintsekoa edo lertzo biguna kentzea eta/edo hortz eta haginen azala garbitzea, eskuilaz edo kopaz eta profilaxirako oreaz.	272
AZALAK........................1
Tartrektomia: lertzo gogorra kentzea, ultrasoinuak erabiliz edo erabili gabe, eta, azkenik, azalak garbitzea.	272
AZALDU........................1
Baina tresna sofistikatu horien gainetik askoz asmakari sinpleago bat azaldu da: hortzetako eskuila.	4
AZALDUTAKO....................1
Gauean oheratu aurretik hortzak garbitu ondoren, fluordun gela daramaten ontziak ezarri behar dira dentistak azaldutako moduan.	616
AZALERA.......................1
ondoren AZALERA OKLUSALA garbitu	540
AZALTZEN......................1
Esmaltean irekitzen den zirrikitutik sartzen dira gainerako bakterioak, eta horrela azaltzen da txantxarra.	228
AZIDO.........................10
Substantzia likatsu baten bidez hortzen gainazalera itsastea lortzen du eta, azido laktiko kantitate handiak isuriz, hortzetako esmaltea higatzen du.	206
Bakterio horrek azido laktikoa sortzen du janari-hondarren azukrea metabolizatutakoan, eta azido horrek esmaltea kaltetzen du.	226
Bakterio horrek azido laktikoa sortzen du janari-hondarren azukrea metabolizatutakoan, eta azido horrek esmaltea kaltetzen du.	226
Hartara, azido laktikoa sortu beharrean, mutazina 1140 izeneko substantzia bat ekoizten du.	230
Baina azukrea jaten duenean, hondakin moduan azido laktikoa gelditzen da, eta azido horrek hortzen esmalteari eraso egiten dio.	670
Baina azukrea jaten duenean, hondakin moduan azido laktikoa gelditzen da, eta azido horrek hortzen esmalteari eraso egiten dio.	670
Jatorrizko bakterioa eraldatuz, azukrea metabolizatutakoan azido laktikoa sortu ordez beste substantzia bat sortzen duen bakterioa lortu dute.	674
Lehenengo taldekoei azido laktiko asko eta azidoak ez diren konposatu gutxi sortzen duten Streptococcus mutans arruntak sartu zizkieten ahoan.	682
Bigarren taldekoei azido laktikorik ez sortzeko genetikoki eraldatuta zeuden bakterioak sartu zizkieten.	684
Batura honetatik bakterioek produzitutako azido batzuk sortzen dira, esmalteari eraso egiten diotenak.	746
AZIDOA........................5
Azidoa ekoizten duten bakterioak hortzen etengabeko mehatxu dira.	54
«Listuak ahoan sortzen den azidoa neutralizatu egiten du», dio.	74
Bakterioek (estreptokokoek batez ere) azukrea deskonposatzen dute, azidoa sortuz.	490
Beste marka batzuk bikarbonatodunak dira eta horrek listua alkalinoagoa egiten du, ez hain azidoa alegia, hortzak babesteko.	730
Gainera, azidoa sortzeak hortzaren desmineralizazio-prozesua abian jartzen du, listuak eta azukrerik gabeko likidoak kontsumitzeak birmineralizazioa dakarten bitartean.	750
AZIDOAK.......................5
«Azukrea jatean, bakterioek ekoizten duten azidoak hortzak desmineralizatzen ditu.	76
Askotan, horren ondorioz pertsonak edari azidoak edo azukredunak edaten ditu.	82
Hotzak, beroak, azidoak eta azukreak mina dakar.	484
Azidoak esmaltea "jan" egiten du eta esmalte hau urtu ere egin daiteke denbora luzez gertatuko balitz.	492
Lehenengo taldekoei azido laktiko asko eta azidoak ez diren konposatu gutxi sortzen duten Streptococcus mutans arruntak sartu zizkieten ahoan.	682
AZTARNAK......................2
Listuak hortzak babestu eta, neurri batean, bakterioen erasoen aztarnak konpondu egiten ditu.	56
Ungarren iritziz, bazkalondoko zotzaren erabileraren lehen aztarnak dira.	412
AZTARNATEGI...................1
Esan beharra dago aztarnategi horretan aurkitutakoa ez dela hain zaharra, baina Europako zaharrena bai.	426
AZTARNATEGIAN.................1
Atapuercako aztarnategian ere higatutako hortzak aurkitu eta aztertu dira.	424
AZTARNATEGITIK................1
Hortzak Mary Leakey antropologoak atera zituen Tanzaniako aztarnategitik.	404
AZTERKETA.....................14
Ez da hori Watson-ek egindako azterketa bakarra.	70
1. Ahoko osasun egoera diagnostikatzeko azterketa.	248
Aho barrunbearen osagai guztien azterketa zehatza, estomatologo edo odontologo arduradunak egina.	250
Azterketa erradiografikoa, azterketa honen parte den aldetik, hortz-haginetako patologiaren garrantziak hala aholkatzen duenean eginen da.	252
Azterketa erradiografikoa, azterketa honen parte den aldetik, hortz-haginetako patologiaren garrantziak hala aholkatzen duenean eginen da.	252
Gutxienez urtean ahoko osasun azterketa bat eginen da.	252
Gutxienekoa hori da, baina profesionalak, beharrezkoa iruditzen bazaio, urtean bi azterketa edo gehiago egitea agindu lezake.	254
Azterketa diagnostiko guztietan osasun jarraibide batzuk emanen dira ohitura osasungarriak sustatzeko, bai dietari buruzkoak bai ahoko higieneari buruzkoak.	256
Behin-behineko hortz-haginen zaintzea, salbu eta azterketa diagnostikoa, erauzketa ez ortodontzikoak eta larrialdiak.	336
Ohiko azterketa da paleoantropologian.	396
Hori sinple eta merke egin liteke: gozoa kontrolatu, ondo garbitu eta urteko azterketa.	628
Odontologoaren diagnosiak bi oinarri nagusi ditu: azterketa klinikoa (ahoa begiratu, ukitu, aztertu) eta erradiologikoa, zona konkretu baten erradiografia edo aho osokoa, panoramikoa deitzen dena.	636
Azterketa egin aurretik, ordea, dentistak pazientearen osasun orokorrari buruzko informazioa ere jasotzen du.	638
Horretaz gain, urtean behin azterketa egin, hortzak sano mantentzeko bidea jarrita dago.	650
AZTERKETETAN..................1
Ikertzailearen ustetan, horrek antzinako gizakien elikaduraren azterketetan lagun dezake.	400
AZTERTU.......................3
Atapuercako aztarnategian ere higatutako hortzak aurkitu eta aztertu dira.	424
Odontologoaren diagnosiak bi oinarri nagusi ditu: azterketa klinikoa (ahoa begiratu, ukitu, aztertu) eta erradiologikoa, zona konkretu baten erradiografia edo aho osokoa, panoramikoa deitzen dena.	636
Zortzi astez azukrea zuen janariarekin elikatu eta gero, kontu handiz aztertu zituzten arratoien ahoak.	686
AZTERTUKO.....................1
Ondoren bide horietako batzuk aztertuko ditugu.	508
AZTERTURIK....................1
Halako kasuetan, Aho-hortzeko Osasun Unitateak, egoera azterturik, Osasunbidea Nafarroako Osasun Zerbitzuaren sareko aho-hortzetako kontsulta batera bidal dezake gaixoa, eta bertan eginen dira behar diren tratamenduak, programak bere gain hartzen dituenetatik.	382
AZTERTZEN.....................2
Azken ikerketetan, zurden barnealdean hodiak egiteko aukera aztertzen ari dira, hala, zurdek likido zein gas bat gorde dezakete barruan eta hortzak garbitzerakoan pixkanaka askatu.	42
Peter Ungarrek eta Fred Grine-k, Arkansasen; Mark Teaford-ek, Johns Hopkins unibertsitatean, eta Alejandro Perez-ek, Bartzelonako unibertsitatean, hortzak aztertzen dituzte, Homo generoaren elikaduraren eboluzioa argitu nahian.	402
AZUKRE........................5
Elikadura garrantzi handikoa da ahoarentzat; azukre kariogenikoek (karamelu eta gozokietan daudenek) ahoa kaltetzen dute; barazkiek, aldiz, garbitu eta aho-hortzetako osasuna indartzen dute.	168
Azukre solidoak itsaskortasun txikiagoa du azukre likidoak baino.	520
Azukre solidoak itsaskortasun txikiagoa du azukre likidoak baino.	520
Hori dela eta, azukre hori kanporatzea askoz zailagoa da.	522
Garrantzitsua da haurrak azukre gehiegi dituzten janari eta edari gutxi hartzea.	598
AZUKRE-KOPURU.................1
Hobe da azukre-kopuru berdina behin ahoratzea, egunean zehar bizpahirutan banatzea baino.	518
AZUKRE-MOTA...................1
Azukre-mota ezberdinek duten itsaskortasuna.	518
AZUKREA.......................7
Bakterio horrek azido laktikoa sortzen du janari-hondarren azukrea metabolizatutakoan, eta azido horrek esmaltea kaltetzen du.	226
Nola sortzen da txantxarra? 4 faktore aipatuko ditugu: BAKTERIOAK, SUSTRAI egoki bat (azukrea), ESMALTEA eta DENBORA.	490
Bakterioek (estreptokokoek batez ere) azukrea deskonposatzen dute, azidoa sortuz.	490
Garrantzitsua da haurrak janarien bitartean azukrea hartzen duen bakoitzean hortzetan txantxarra sortu daitekeela jakitea.	602
Baina azukrea jaten duenean, hondakin moduan azido laktikoa gelditzen da, eta azido horrek hortzen esmalteari eraso egiten dio.	670
Jatorrizko bakterioa eraldatuz, azukrea metabolizatutakoan azido laktikoa sortu ordez beste substantzia bat sortzen duen bakterioa lortu dute.	674
Zortzi astez azukrea zuen janariarekin elikatu eta gero, kontu handiz aztertu zituzten arratoien ahoak.	686
AZUKREAK......................4
Hotzak, beroak, azidoak eta azukreak mina dakar.	484
Sustraia + Bakterioak + Ukipena + Azukreak = =TXANTXARRA	492
Jan-neurri egokia (azukreak gutxituz) eta ahoko garbitasuna (hortz-plaka deuseztatuz).	506
Baina batez ere gauean, afaldu ondoren; azukreak eta beste elikagaiek denbora luzeagoa edukiko baitute hortz-plaka osatzeko.	536
AZUKREAREN....................1
azukrearen kontsumoa asko hazten da eta honekin batera txantxardunen kopurua ere izugarri handitzen da.	512
AZUKREAZ......................1
Bakterio horietako bat Streptococcus mutans da, eta jaten ditugun elikagaiek duten azukreaz elikatzen da.	668
AZUKREDUN.....................2
Oso garrantzitsua da bestetik azukredun jakiak egunero zenbat aldiz erabili edo kontsumitzen diren jakitea.	516
Egia esan, hortz-talde bakoitzak tratu berezia eskatzen du: ez da ahaztu behar umeek hiru urtetik aurrera hasi beharko luketela hortzak nola eskuilatu ikasten, eta beti ohetik jaiki ondoren, otordu bakoitzaren ondotik eta, ahal izanez gero, edozein janari azukredun hartu eta gero.	766
AZUKREDUNAK...................2
Askotan, horren ondorioz pertsonak edari azidoak edo azukredunak edaten ditu.	82
Kontutan hartzeko beste faktore bat, propagandak, etab.ek batez ere umeengan duten eragina da: gozoak, edari azukredunak, txikleak,...	516
AZUKREEK......................1
Inork ez du ukatzen gaur egun azukreek txantxarraren sorreran duten eragina.	510
AZUKREEN......................2
Umeentzat azukreen ordez, gomendagarriak diren jakiak, pipak, palomitak, erregaliza, arto errea, etab.	528
Txantxarra aho-higiene eskasaren ondorio nagusia da: bakterioak janariz beteta dauden hortzen arteko zuloetan kokatzen dira eta azukreen kontura batik bat bizi dira.	744
AZUKRERIK.....................1
Gainera, azidoa sortzeak hortzaren desmineralizazio-prozesua abian jartzen du, listuak eta azukrerik gabeko likidoak kontsumitzeak birmineralizazioa dakarten bitartean.	750
AZUKRETAN.....................1
Oso garrantzitsua da azukretan aberatsak diren jakiekin ez abusatzea (ikus irudian agertzen direnak), horiexek baitira bakterioek gogokoen dituztenak; eta hartzekotan, ondoren hortzak garbitzea komeni da.	750
BABESA........................2
Izan ere, bakterioak ahoa erabat kolonizatu aurretik suntsitzen badira, txertoak bizitza osorako babesa eman dezake.	214
Txerto honek ez du behin betiko babesa eskaintzen, urtero hartu beharko litzateke, baina, txerto pasiboa denez, erantzun immunologikorik ere ez du eragiten.	216
BABESTEKO.....................1
Beste marka batzuk bikarbonatodunak dira eta horrek listua alkalinoagoa egiten du, ez hain azidoa alegia, hortzak babesteko.	730
BABESTU.......................1
Listuak hortzak babestu eta, neurri batean, bakterioen erasoen aztarnak konpondu egiten ditu.	56
BAKTERIO......................13
Mihian bakterio kopuru handia pilatzen da eta, beraz, beharrezkoa da zaintzea aho-osasunari eutsi nahi badiogu.	188
Bakterio horrek azido laktikoa sortzen du janari-hondarren azukrea metabolizatutakoan, eta azido horrek esmaltea kaltetzen du.	226
Bakterio horietako bat Streptococcus mutans da, eta jaten ditugun elikagaiek duten azukreaz elikatzen da.	668
Are gehiago: txantxarraren lehen errudunak diren bakterio ez-transgenikoak akabatzen ditu mutazina 1140k.	676
Bakterio transgenikoa gizon-emakumeen ahoan sartuz gero, txantxarraren eragileak ordezkatzen ditu, eta, hartara, txantxarra izateko arriskua desagertu egiten da.	678
Bakterio transgenikoen eraginkortasuna eta segurtasuna probatzeko, saio ugari egin dituzte ikertzaileek, baina beti animalietan.	680
Duela 30 urte hasi ziren, eta batez ere arratoietan ikusi dituzte bakterio horiek ahoan sartzearen ondorioak.	680
Eta emaitza zen bakterio transgenikoekin infektatutakoek besteek baino aho osasuntsuagoa zutela.	688
Gainera, frogatu zuten bakterio transgenikoek jatorrizkoak ordezkatu zituztela, baina ez dutela eragiten ahoan dauden beste motetako bakterioetan.	688
Emaitza onak lortuz gero, segurtasuna bermatzeko ezarri dioten ezaugarri hori gabeko bakterio transgenikoekin egingo dituzte probak.	696
Hau da, bakterio transgenikoak baten ahotik bestera pasatzen diren, musuen bidez, adibidez.	698
Hori jakinda, galdera hau etorri zaio burura hainbati: ahoan bakterio transgenikoak dituen batek ohartarazi egin beharko luke inori musu eman baino lehen? Galdera inozoa dirudi, baina agerian uzten du, transgenikoei hedatzeko bidea ematen bazaie, mundu osora zabaltzeko arriskua egon daitekeela.	700
Bestalde, heliofosia ere aipatu behar da, bakterio plakak sortutako ahoko hatsa.	764