|
||||||
|
Begi tubularrak dituzten arrainez aritu ginen aurreko sarrera batean. Arrain horien artean bada bat bereziki deigarria dena, Macropinna microstoma izen zientifikoa duena. Opisthoproktidae familiako Macropinna generoko espezie bakarra da arrain hori. Espezie honetako arrainak 600-1.000 mko sakoneretan[1] aurki daitezke Itsaso Bareko alde subartiko eta epeletan; Bering Itsasotik hasita iparrean, Japoniaraino mendebaldetik eta Baja [...] Winteria telescopa Stylephorus chordatus Begi guztiak ez dira berdinak. Gure begiak esferikoak dira, beste animalia askorenak bezala, baina begi-eredu bat baino gehiago dago animalia-erreinuan eta badira hodi itxura duten begiak ere. Egia esan, mota horretako begiak -tubularrak edo zilindrikoak- ez dira batere arruntak; 11 arrain familiatan eta lehortiarrak diren zenbait animalia gautarretan baino ez dira [...] Burua hotz mantentzeko Thomson gazelak duen ahalmena ez da, inondik ere, salbuespen bat, garuneko tenperatura gainontzeko gorputzekoa baino baxuago mantentzeko gaitasun bera baitute ugaztun eta hegazti askok. Thomson gazelaren kasuan bezala, rete mirabile direlako sistemak erabiltzen dituzte animalia gehienek horretarako. Eta urteetan uste izan zen hori zela burua hotzago mantentzeko homeotermoek erabil zezaketeen mekanismo bakarra. Michal [...] Itxurari erreparatzen badiogu, tamaina da bibolin eta kontrabaxuen arteko ezberdintasun nagusia. Bibolinak txikiak dira; kontrabaxuak, berriz, hari-instrumentu handienak. Eta musika-tresna bakoitzak sortzen duen soinuari erreparatzen badiogu, tonua da bi instrumentuak bereizten dituena: bibolinak tonu altuko notak sortzen ditu eta tonu baxuko soinuak kontrabaxuak. Bada horretarako arrazoi fisikoa: korda luzeek korda laburrek baino maiztasun apalagoan bibratzen [...] Txibiaren mantuko neurona batzuk garrantzi handikoak dira. Neurona horiei esker berebiziko garapena jasan zuten nerbio-fisiologiari buruzko ikerketek igaro den mendearen lehen erdian. Sir Alan Hodgkin-ek eta lankideek ikerketa-lan ugari egin zituzten neurona horiekin eta nerbio-bulkadaren ezaugarri elektrofisiologikoak ikertu eta ezagutu ahal izan ziren lan horiei esker. Nerbio-fisiologiaren eremuan egindako ekarpenengatik 1963an Fisiologia eta Medikuntzako Nobel [...] “Urrezko gezi pozoitsua” izena duen igel bat bizi da Colombia-ko Ozeano Bareko kostaldeko ohianetan. Izenak berak ezin hobeto adierazten du igelaren ezaugarririk behinena, oso pozoitsua baita. Izan ere, ezagutzen den ornodunik pozoitsuena da Phyllobates terribilis, horixe baita bere izen zientifikoa. Phyllobates terribilis igela ikaragarriak batraziotoxinari dio zor bere izaera pozoitsu hori. Zenbait alkaloide esteroideok osatzen duten [...] Trofim Lysenko agronomoaren doktrina genetikoa izan zen joan den mendearen erdiko hamarkadetan zehar Sobietar Batasuneko biozientzien arloan nagusitu zena. Oinarri lamarkiarra zuen eta agintari komunisten gustukoa zen ideologikoki hurbilago gertatzen baitzitzaien oinarri darwiniarreko ezagutza biologikoa baino. Zientzialari asko, baina, ez zeuden ados doktrina horrekin eta horietako zenbaitentzat lana eta statusa edo, larriagoa dena, bizitza galtzea [...] Aurreko ekarpenean ikusi dugun modura, intsektizida kimikoetatik at badira intsektuen aurka borrokatzeko bestelako aukerak, errazak ez diren arren eta, zenbaitetan, muga nabarmenak dituzten arren. Hormonen eta feromonen erabileran oinarrituko litzatekeena da, zalantzarik gabe, aukera horien arteko onena. Izan ere, ideala litzateke teorian, nahiz eta gero, praktikara eramaterakoan, zenbait arazo agertzen diren. Animaliek berez ekoizten dituzten [...] “Intsektizidak edo animaliatxikizidak?” izenburuko ekarpenean ikusi dugun modura, intsektizida kimikoak oso eraginkorrak izan arren (edo oso eraginkorrak izanagatik), arazo ekotoxikologiko kezkagarriak ekarri ditu urteetako erabilera axolagabeak. Zein da, orduan, kalte larriak eragin ditzaketen intsektuen aurka erabil daitekeen modua? Aukera naturaletara jotzea da galdera horri erantzuteko burura datorkigun lehenbiziko erantzuna, eta aukera naturalen artean, bi dira bistakoenak: [...] Udan intsektu gehiago dagoela iruditzen zaigu askori. Uste honek badu bere oinarri fisiologikoa: intsektu askok tenperaturarekiko menpekotasun handia agertzen dute, eta soilik sasoi epel edo beroetan gara dezakete jarduera-maila egokia. Baina horretaz gain, esan behar da guk ere denbora gehiago egiten dugula kalean udan eta sarriago ateratzen garela hiri edo herrietatik, eta beraz intsektuekin [...] |
||||||
|
ehusfera - UPV/EHUko blog zerbitzua - IKT Gerenteordetza - Vicegerencia de las TIC  |
||||||
