Azpidazki

Letra larriak eta xeheak

Batzuetan zalantzan ibiltzen gara, zenbait hitzen lehenengo letra nola idatzi behar dugun, larriz (maiuskulaz) edo xehez (minuskulaz): nola idazten dira karguak? Eta fakultateen izenak? Eta irakasgaienak? Hori gutxi balitz, gainera, zenbaitetan itsu-itsuan erdarari jarraitzen diogu, eta berdin jokatzen dugu...

Hona hemen zenbait gomendio, arazo edota zalantza horiek saihesteko.

Letra larria erabiliko dugu...	Adibideak
Testuen hasieran, puntuaren ondoren dauden hitzetan	Beste era batera esateko...     Lehenik eta behin, esan dezagun...
Bi puntuen ondoren, hitzez hitzeko aipamenetan	Dekanoak hauxe adierazi zuen: “Ikasturteak aurrera egin ahala ikusiko dugu nola jokatu...”
Erakunde pribatu nahiz publikoen izenekin	Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundea, Durangoko Musika  Patronatua (baina Irakasle da musika-patronatu batean)
Alderdi politiko, sindikatu eta abarrekoekin	Euskadiko Langile Komisioak, Ikasle Abertzaleak...
Instituzioen izenekin (izen ofizial hori pluralean dagoenean, ordea, letra xehez)	Leioako Udala, baina Bizkaiko udalakGipuzkoako Foru Aldundia, baina EAEko foru aldundiak Euskal Herriko Unibertsitatea, baina Euskal Herriko unibertsitateetan
Fakultate, eskola, sail, zerbitzu eta abarren izenetan	Farmazia Fakultatea, Erizaintzako Unibertsitate Eskola, Lan Harremanen Unibertsitate Eskola, Hezkuntzarako Laguntza Zerbitzua...
Dekretu, lege, erabaki eta horrelakoetan, izen osoa agertzen denean	Abenduaren 21eko Unibertsitateen 6/2001 Lege Organikoa (baina "...eta legeak dioenez...")
Izen berezietan: pertsona  izenak, ezizenak, animalien izenak, baita bestelakoak ere…	José Mª Sánchez Carrión ‘Txepetx’   Campus honetako lorategian “Perla” txakurra galdu zen atzo   EHUren Campus aldizkaria
Erlijio jaietan eta entzute handiko egunetan	Gabonak, Euskararen Eguna, Maiatzaren Lehena...
Estatu, herri, herrialde eta administrazio entitateen izenetan	Gasteiz, Araba, Europa, Hirugarren Mundua...
Herritarrak izendatzeko, NONGO kasua erabiliz gero	Gasteizko, Arabako, Europako, Hirugarren Munduko...
Sarien edo lehiaketen izenetan ("sari" edo “lehiaketa” hitza, xehez hasita)	Nobel saria, Iparragirre saria, Felix Ugarte itzulpen-lehiaketa...
Aita Saindua, Errege, Erregina eta erregezkoen izenak bakarrik idazten ditugunean	Ingalaterrako Erregina, Aita Saindua...Pertsona izena ondoan badute, xehez: Isabel II.a erregina, Joan Paulo aita saindua
Egoitza ofizialen izenetan	Aramaioko Udaletxea, Ajuria Eneako jauregia...
Astronomiaz ari garenean, planeta, izar eta konstelazioen izenetan:	Lurra (baina Erabat lur jota nago), Eguzkia (baina Hondartzan dago, eguzkitan)...
Erreferentzia kardinaletan, izenak direnean bakar-bakarrik, ez izenondo direnean:	Iparra, Hegoa, Mendebaldea (baina Errenteriako hegoaldean, Baionako ekialdean…)
Jakintza-arloen eta irakasgaien izenetan:	Antropologia Fisikoa, Dermatologia, Finantza Kontabilitatea I eta II...
Estatuaren botereen izenetan, maila guztietan	Legebiltzarra, Hezkuntza Saila, Ikerketa Zuzendaritza...
Erakundeetako batzordeen izenetan	Euskara Batzordea, Campuseko Liburutegi Batzordea...
Liburuen izenetan, hitz nagusiak beti larriz, komatxoen artean ez doanean:	Euskal Estilo Libururantz, baina “Euskal estilo libururantz”
Sainduen izenetan	San Fermin, San Joan...
Geografia edo lekuen izenetan (baina izen generikoa xehez)	Bizkaiko itsasoa, Tolosaldea eskualdea, Manuel Lardizabal pasealekua, Oñati plaza...   Beste hizkuntza batetik hartzen baditugu, ordea, generikoa ere larriz: Buckingham Palace, Oxford Street...